Upał, popękana ziemia i rekordowo niski stan rzek – lato 2025 znów pokazuje, czym jest susza. Choć w mediach słyszy się o niej niemal co roku, mało kto rozróżnia jej konkretne rodzaje. A to kluczowe, by zrozumieć, z czym tak naprawdę mamy do czynienia. W Polsce 2025 doświadczamy jednocześnie suszy meteorologicznej i hydrologicznej. Co to oznacza i dlaczego ma tak duże znaczenie?
Susza meteorologiczna: kiedy nie pada i robi się gorąco
To pierwsza i najszybciej zauważalna forma suszy. Występuje wtedy, gdy przez dłuższy czas brakuje opadów. Gdy do tego dochodzi upał i silne słońce, ziemia szybko traci wilgoć.
Kluczowe cechy:
- Brak deszczu lub opady poniżej normy
- Wysokie temperatury, duże parowanie
- Przesuszenie wierzchniej warstwy gleby
- Początek kłopotów z uprawami i roślinami
W czerwcu 2025 w wielu regionach Polski spadło tylko 30–50% zwyczajowej ilości deszczu. To wystarczyło, by rośliny zaczęły więdnąć, a ścierniska zamieniać się w pył.
Susza hydrologiczna: gdy rzeki i zbiorniki pustoszeją
Ten rodzaj suszy przychodzi później, ale bywa bardziej dotkliwy. Jest skutkiem długotrwałego braku opadów, przez co spada poziom wód w rzekach, jeziorach i w gruncie.
Kluczowe objawy:
- Niski stan wód powierzchniowych (np. Wisła w Warszawie: 29 cm)
- Obniżone poziomy wód gruntowych
- Kłopoty z wodą pitną i dla przemysłu
- Utrudnienia w żegludze i chłodzeniu elektrowni
Hydrolodzy biją na alarm: nawet po jednorazowych opadach sytuacja się nie poprawia, bo potrzeba długiego czasu, by rzeki i zbiorniki się napełniły.
Co je różni?
Ta tabela pokazuje, że susza nie zawsze wygląda tak samo. Susza meteorologiczna pojawia się szybko – wystarczy kilka tygodni bez deszczu, by gleba zaczęła pękać, a rośliny więdnąć. Z kolei susza hydrologiczna rozwija się wolniej, ale jest bardziej uporczywa – obniża poziom rzek, jezior i wód gruntowych, przez co brakuje wody nie tylko w kranach, ale też w przemyśle czy transporcie rzecznym. Obie są groźne, zwłaszcza gdy występują razem – wtedy skutki dla ludzi, rolnictwa i środowiska są szczególnie dotkliwe.
| Cecha | Susza meteorologiczna | Susza hydrologiczna |
|---|---|---|
| Przyczyna | Brak opadów | Skutek długiego braku opadów |
| Czas wystąpienia | Szybki (kilka tygodni) | Wolniejszy (kilka miesięcy) |
| Obszar wpływu | Gleba, rośliny, pożarowość | Rzeki, jeziora, wody gruntowe |
| Skutki | Spadek plonów, ryzyko pożarów | Problemy z wodą pitną, żeglugą, przemysłem |
Polska 2025: susza niemal w całym kraju
Tegoroczne dane pokazują, że susza dotknęła ponad 330 gmin. Najgorzej jest w zachodniej i północnej Polsce – na Pomorzu Zachodnim, w Lubuskiem i Wielkopolsce.
Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa podaje, że:
- Deficyt wody w glebie sięga nawet -150 mm
- Aż 70% gmin w Zachodniopomorskiem zgłosiło straty w uprawach
- Dotknięte są m.in. zboża, truskawki, rzepak
W niektórych miejscowościach wprowadzono zakazy podlewania trawników i napełniania basenów wodą z sieci. Wysychające zbiorniki i mokradła zagrażają nie tylko rolnictwu, ale też przyrodzie.
Dlaczego to wszystko ma znaczenie?
Zmiany klimatu powodują, że susze będą coraz częstsze i bardziej dotkliwe. To nie tylko problem rolników, ale wszystkich – bo bez wody nie ma życia, bez retencji nie ma przyszłości. Każda kropla się liczy.
źródło zdjęcia; https://pixabay.com/pl/photos/ciep%C5%82o-sucho%C5%9B%C4%87-p%C4%99kni%C4%99cia-ziemia-9534673/
Cezary Majewski