W gospodarstwach rolnych widać wyraźny powiew bezpieczeństwa. Według najnowszych danych Biura Prewencji KRUS, w pierwszej połowie 2025 roku odnotowano 4 416 wypadków – o 665 mniej niż rok wcześniej. To spadek o ponad 13 %, który pokazuje, że rolnicy coraz częściej wyprzedzają niebezpieczeństwo o krok.
Mniej odszkodowań, więcej spokoju
Wraz ze spadkiem liczby zdarzeń maleje też liczba decyzji o przyznaniu jednorazowych odszkodowań. W 2024 roku było ich 4 281, a w 2025 – już tylko 3 815, czyli o 466 wypłat mniej. To nie tylko ulga dla budżetu KRUS, ale i dowód na to, że profilaktyka działa.
Najczęstsze zagrożenia – te same od lat
Choć wypadków jest mniej, ich przyczyny pozostają niezmienne:
- upadki – 1 906 przypadków,
- kontakt ze zwierzętami (uderzenia, przygniecenia, pogryzienia) – 478 zdarzeń,
- pochwycenia przez maszyny – 399 zdarzeń,
- inne wypadki – 361 zdarzeń.
To pokazuje, że codzienna rutyna w gospodarstwie wciąż potrafi zaskoczyć, jeśli zabraknie ostrożności.
Gdzie wypadków jest najwięcej, a gdzie najmniej?
Mapa wypadkowości pokazuje wyraźne różnice:
- Najwięcej zdarzeń – Mazowsze (615), Lubelszczyzna (605), Wielkopolska (480).
- Najbezpieczniej – Lubuskie (40), Opolskie (58), Śląskie (64), Zachodniopomorskie (67).
Mniej tragedii, ale czujność nadal potrzebna
W pierwszym półroczu 2025 roku życie straciło 26 rolników, a 5 osób zostało trwale niezdolnych do samodzielnej egzystencji. To bolesne przypomnienie, że w gospodarstwie margines błędu bywa zerowy. Dyrektor Biura Prewencji KRUS, Cezary Nobis, podkreśla, że edukacja i prewencja muszą być stale obecne w pracy na wsi.
30 lat różnicy – spadek wypadków o 94 %
Na początku działalności KRUS wypadków było ponad 60 000 rocznie, z czego około 300 kończyło się tragicznie. Dziś to zaledwie 6 % tamtych statystyk – efekt konsekwentnej, trzydziestoletniej pracy nad kulturą bezpieczeństwa.
Co robi KRUS, by wieś była bezpieczniejsza?
- Szkolenia i pokazy obsługi maszyn, nauka pierwszej pomocy,
- Kampanie edukacyjne (broszury, filmy, poradniki),
- Ogólnokrajowy Konkurs „Bezpieczne Gospodarstwo Rolne”,
- Programy dla dzieci i młodzieży,
- Nadawanie Znaku Bezpieczeństwa KRUS dla produktów chroniących zdrowie,
- Wizyty kontrolne, przeglądy gospodarstw i listy kontrolne dla rolników.
Oszczędności inwestowane w bezpieczeństwo
W ciągu trzech ostatnich lat kwota wypłat odszkodowań spadła z 70,28 mln zł do 64,37 mln zł – to oszczędność ponad 5,9 mln zł. Te środki mogą zostać skierowane na kolejne programy poprawiające bezpieczeństwo pracy w rolnictwie.
Podsumowanie
Mniej wypadków, mniejsze odszkodowania, więcej inicjatyw prewencyjnych – polska wieś staje się miejscem coraz bardziej przyjaznym i bezpiecznym. Ale jak w każdej pracy fizycznej, tu też obowiązuje złota zasada: lepiej zapobiegać niż leczyć.
Cezary Majewski